Categorie archief: Blog

Darren Hayes – Homosexual (albumrecensie)

Verliefd op het idee van verliefd worden.. Met deze gedachte opent Darren Hayes zijn nieuwe album. Het blijkt een reis van giftig bloed en puberale dreigbriefjes naar herwonnen vrijheid en expressiviteit te zijn.

In de jaren ’90 van de vorige eeuw, maakte Hayes deel uit van het Australische popduo Savage Garden, wereldwijd bekend van de hits “I Want You” en “Truly Madly Deeply”. Toen de groep in 2001 uit elkaar viel, verdween hij wat naar de achtergrond, al had hij nog een paar bescheiden succesjes als solo-artiest.

Na meer dan 10 jaar is hij nu terug met het album “Homosexual” (HIER te beluisteren). Naar eigen zeggen gemaakt om af te rekenen met zijn schaamte over wie hij is, en tevens een elegant uitgestoken middelvinger naar de commerciële haantjes van de platenmaatschappijen, die hem in het verleden dwarsboomden omdat hij in hun ogen te gay en te vrouwelijk zou zijn.

“Homosexual” is flamboyant, onverschrokken en zalig overdadig. In de productie buitelen drumcomputers en synths uit de jaren ’80 en ’90 over elkaar heen in een ecclectische mix van pop en electro. Hayes, die tekent voor zowel de zang, de compositie als de arrangementen, doet helemaal waar hijzelf zin in heeft: rekt nummers soms tot over de 7 minuten en is niet zuinig met falsetto en vibrato.

Het voelt als een persoonlijke inhaalslag, alsof hij, inmiddels Abraham gepasseerd, zijn jonge jaren overdoet zonder de angst en de twijfel van toen. Op de 2 titeltracks bezingt en viert hij zijn seksualiteit: tussen zegen en vloek in, afwijkend doch bijzonder, kwetsbaar doch trots.

Waar de muziek soms luchtig is, zijn de songteksten vaak pijnlijk raak en diep persoonlijk. Onderwerpen als klinische depressie, zelfhaat, huiselijk geweld en pesterijen op school sijpelen tussen de sappige beats door. Het nummer “All You Pretty Things” is zowel een lofzang op het queer nachtleven als een eerbetoon aan de slachtoffers van de aanslag op club Pulse in Orlando.

Het album geeft hoop door hardop te durven dromen. “Do You Remember?” is daarbij een nostalgisch liefdeslied zonder gêne. In “Music Video” weet Hayes te vertederen door terug te gaan naar zijn jeugdige zelf, dat het liefst in een videoclip zou willen wonen: daar waar de jongens make-up dragen en de meisjes Billie Jean heten.

Meer transformatie is te vinden in “We Are Alchemists”, waar verdriet in seks kan veranderen, en vergetelheid wordt gevonden in de dans. Het laatste nummer “Birth” is een afrekening met de persoonlijke twijfel en voert tegelijk naar het begin van het album. De cirkel is daarmee rond, en het is maar al te verleidelijk om voor een naadloze overgang meteen weer op repeat te drukken..

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 110 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 12 november 2022]

Faalangst

Er loopt een boze pooier rond in mijn hoofd. Hij vloekt en eist, tiert en commandeert. Het is hem nooit genoeg. Ik ben hem nooit genoeg. Hij jut me op van de hoogste rots in het diepste water te springen. Maar dan uiteraard wel zo elegant mogelijk.

Soms voel ik me het meest onnozele halsje, het meest domme gansje dat er bestaat. Help, ik ben niet klaar om deze bewuste sprong te wagen! Ik was nog niet eens klaar geboren te worden..

In mij strijden de perfectionist en de lafaard. Ze houden elkaar in de wurggreep van mijn faalangst.

Aan de ene kant ben ik trots op mijn sensitiviteit, oog voor detail en idealisme. De wereld zoals deze zou kunnen zijn spreekt me meer aan dan de wereld zoals deze nou eenmaal is. In kunst en muziek meen ik soms de bedwelmende volmaaktheid te proeven: alles ultiem gedoseerd en precies op de juiste plek.

Aan de andere kant kan geen actie of keuze tippen aan mijn mooiste droombeeld. Ik ben verslaafd aan de waan, en blijf erin steken. Ik fantaseer mezelf de vergetelheid in. Ondertussen komt er niks uit mijn handen en vliegen mijn dagen voorbij.

De weinige dingen van waarde raken besmet met het verlammende gif van de angst. Hoe meer belang ik aan iets hecht, hoe groter de verwachting, hoe groter ook het ongemak.

Ik kan 100 mensen interviewen, en me dan nog steeds vastklampen aan mijn lijstje met van tevoren bedachte vragen. Ik kan 100 verschillende liedjes voor een live publiek zingen, en nog steeds last hebben van trillende vingers en knikkende knieën. Ik kan 100 keer een column schrijven, en nog steeds denken dat niemand op deze zit te wachten..

Soms zou ik het onnozele halsje in mezelf wel vast willen grijpen en flink door elkaar willen schudden: “Ondankbaar kreng! Word wakker en stop met je zielige zelfbedrog! Waardeer toch wat je hebt en laat het niet langer allemaal van je afglijden alsof het niks is. Je bent lang niet zo hulpeloos als je gelooft.”

Soms zou ik mijn inwendige pooier eens goed willen laten struikelen zodat hij op zijn gezicht valt en zijn tanden verliest. De criticaster even mooi monddood gemaakt. Of ik zou, moegestreden, botweg kunnen weigeren nog langer de loopjongen te zijn die alle vuile karweitjes maar steeds op moet knappen.

Ik heb zó genoeg van “niet goed genoeg”! Maar helaas is dat nog steeds niet wederzijds..

Genoeg!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 108 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 10 september 2022]

Scheef

Idealisme is als het eten van bananen. Je voelt je ertoe aangetrokken, je hapt toe en krijgt de smaak te pakken. De zoete belofte van een betere, rechtvaardiger wereld verleidt je, maar je moet oppassen niet te gulzig te zijn. En als je niet uitkijkt glijd je uit over de schillen.

Ik moet daar aan denken, een week na Pride Amsterdam, als ik een GVB-tram voorbij zie suizen. Niet zo lang geleden kleurde deze nog als de regenboog, en nu is het een rijdende reclamezuil voor Dubai: “vakantieland nummer 1!” Dat in dat land de doodstraf op homoseksualiteit staat, schijnt de vervoerder, net zoals menig influencer, niet te weerhouden het land uitbundig aan te prijzen.

De media maakten zich drukker om een onhandige opmerking van Tim den Besten in de live-uitzending van de Canal Pride. Hoe durfde hij een racistisch Sinterklaaslied in te zetten terwijl er een boot met mensen van kleur voorbij kwam? Hij werd grondig de maat genomen, wat resulteerde in een dramatische huilbui, maar veel verder kwam het niet.

Met geen woord werd gerept over de algemene onbenulligheid van de hele uitzending. Naast de flater van Den Besten werd er een kind publiekelijk gemisgenderd, waarna presentatrice Evelien de Bruijn lompe opmerkingen en onwetendheid ging lopen vergoelijken: “Misschien vindt die dochter het wel heel grappig. Kan ook nog!” Tot zover het thema My gender, my pride.. (of draaf ik nu door?)

Verontwaardiging blijkt diep persoonlijk en daarmee selectief. Je kunt je hart luchten terwijl de wereld er niet per se van opklaart. Het benoemen van waar het scheef zit kan helpen, maar kent ook grenzen. Geen actie of hartig woord heeft zo de traditie van anti-LGBT+-geweld onder sommige Uberchauffeurs kunnen stoppen. Helaas was het dit jaar opnieuw raak..

Ik moet oppassen niet te hardvochtig en te veroordelend te worden. Waken om niet bitter of zuur te worden. Eerlijk te zijn over mijn eigen onvermogen rond allerhande angstscenario’s, mijn egoïstische neigingen en hypocrisie.

Verbeeld ik me nou werkelijk dat Poetin wakker zal liggen van het feit dat ik de laatste maand amper gas heb verbruikt en zelfs koud heb gedoucht? Zullen de boeren echt onder de indruk zijn van mijn voornemen louter plantaardig te eten? Natuurlijk niet. Bovendien kan ik niet garanderen nooit meer te bezwijken voor warm water of een kaassoufflé. Ik weet dat ik een druppel op een gloeiende inductieplaat ben.

Toch ga ik door, want ik kan mijn gevoel nou eenmaal niet uitschakelen. Liever boos dan blasé, liever betrokken dan afgestompt. En gelukkig ben ik niet de enige!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 107 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 13 augustus 2022]

Plaknacht

Horendol van de hitte

Oh, had ik maar een hor!

Ik zweet winterwortels in deze onafzienbare plaknacht

De nacht is jong doch veel te heetgebakerd

Ik zoek vertwijfeld naar dat laatste waterijsje, maar kan het niet vinden

Als ik nog iets uit had kunnen trekken, had ik dat zeker gedaan..

Het open kantelraam slingert dampende stoepgeluiden mijn aura in

Geen bries, geen kalmerende vleug, maar opgewonden standjes

Het krassen van boze hooivorken om de hoek

Het snode geblaat van potentaten, die weinig meer te verliezen hebben

De woekerende haat vanuit de vele angstige harten

De bittere geur van de smeulende vlag aan de overkant

De schrille gil van de wedergeboren Middeleeuwen

De stigmata van de naderende Apenpok

De mensenallergie van Moeder Aarde

Ik hap naar adem en vertroosting

en hunker naar tederheid boven alles

Ik open mijn benen en schrik

Het verloren gewaande ijs heeft zich toch nog aangediend:

gesmolten, plakkend tussen mijn tenen

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 106 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 9 juli 2022]

Veranderen: methode

“Als je niet schrijft om de wereld te veranderen, kun je beter helemaal niet schrijven.” Aldus Édouard Louis (1992), de Franse schrijver van een serie autobiografische romans en novelles, waarin hij vertelt over zijn jeugd en jongvolwassenheid, geplaagd door armoede, giftige mannelijkheid en homofobe agressie. Zijn oeuvre, van Weg met Eddy Bellegueulle tot Veranderen: methode leest als een zeer noodzakelijk politiek pamflet. Hij houdt de lezer een spiegel voor met zijn persoonlijke levensverhaal. De bittere ernst van zijn bekentenisliteratuur resoneert wereldwijd, daagt uit om pijnlijke realiteiten onder ogen te zien, en inspireert mij persoonlijk, om terug te gaan naar mijn eigen verleden.

Wat doe je als opgroeiende homojongen, getergd door leeftijdsgenoten die je ineens niet meer mogen, je wegpesten en uitsluiten, omdat je in hun ogen niet meer voldoet? Je probeert te vluchten. Je grijpt alles aan om weg te komen uit de voor jou vijandige omgeving. Je probeert je status als buitenbeentje om te buigen. Zij vinden je raar en afwijkend, maar jij probeert het te zien als speciaal en buitengewoon. Zij zien je als minderwaardig, jij zult ze daarentegen allemaal nog lelijk op hun neus doen kijken door te triomferen door te transformeren!

Hoewel ik niet de armoede gekend heb die het leven van Édouard Louis zo getekend heeft, ben ik me wel degelijk bewust van mijn sociale klasse. Als zoon van een vader uit een arbeidersgezin en een moeder uit de middenstand, wit, katholiek, opgegroeid in het dorp Groesbeek, voelde ik me toch provinciaal, beknot en gevangen in een sfeer van conservatisme. Als ik nou maar gewoon een degelijke baan had kunnen vinden, een leuke vrouw, een huisje, een boompje, een beestje, dan was het vast goed gekomen. Maar juist dat wilde en kón ik niet, onder geen beding.

In mijn puberteit wierp ik het geloof af, ging ik vegetarisch eten, boeken over filosofie lezen, deed ik mijn stinkende best om mijn zachte g te verharden en was ik steeds vaker te vinden in Amsterdam. Lange tijd probeerde ik mijn gemis aan aandacht en erkenning te compenseren door te streven naar succes en roem. Onder het alibi van het volgen van een universitaire studie toog ik uiteindelijk naar de hoofdstad om het daar helemaal te gaan maken.

Ik vluchtte en veranderde mezelf, keer op keer, tot ik niet meer kon. Een pril begin van een mogelijke loopbaan bij de landelijke radio werd gedwarsboomd. Mijn jeugdige schoonheid en charme doofden langzaam uit. Depressie maakte me nederig en leerde me dat willen en kunnen niet per se hetzelfde zijn. Hoe maakbaar was ik überhaupt? Je kunt je als een slang levenslang blijven vernieuwen, je oude huid steeds afstoten, maar er komt een punt dat je je onvermijdelijk in je eigen staart bijt..

Het beklimmen van de sociale ladder, zoals Édouard Louis beschrijft, is moordend. Het verraad is fnuikend. Het doet me nog het meest denken aan dat beeld wat ik afgelopen winter zag: een glimmende, piekgave trap met 7 treden, losgeslagen, gedumpt op straat. Hoewel de weg naar boven zich verleidelijk aftekende, leidde deze nergens naartoe. Het afgedankte opstapje leunde daarentegen tegen een oude haagbeuk aan. Het was allebei hout, maar het grote verschil was dat de haagbeuk geworteld was, en dus, nog volop leefde.

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 105 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 11 juni 2022]

De stille kracht

Terwijl de actualiteit lijkt te zijn vergeven van het bodemloos bloedvergieten en de genadeloze genocide in Oekraïne, klamp ik me vast aan de stille kracht. Terwijl we om de oren worden geslagen met voorbeelden van brute overmeestering, zoek ik mijn toevlucht tot toonbeelden van hoe het ook anders kan.

Een belangrijke mededinger naar de Oscar voor de beste film van het afgelopen jaar was The Power Of The Dog. Geregisseerd door Jane Campion, met in de hoofdrollen Benedict Cumberbatch en Kirsten Dunst, was het een verfrissend commentaar op giftige mannelijkheid. Hoewel we als kijker aanvankelijk meegesleept worden in de destructieve stoerheid van het personage Phil, een zelfhatende homoseksuele man, die zijn gevoelens overschreeuwt door zijn schoonzus en haar zoon te tiranniseren, bloeit de sympathie al snel op voor zijn nemesis, de jonge Peter Gordon. Hij is androgyn, beweegt zich elegant en maakt beeldige bloemboeketten van papier. Hij wordt belachelijk gemaakt, belaagd en geplaagd, maar vervolgt steeds met opgeheven hoofd zijn weg. Het is een bescheiden en stille rol, maar een cruciale. Om zijn moeder te beschermen brengt hij een plan ten uitvoer, waarmee hij uiteindelijk Phil weet weg te vagen.

Een andere stille held openbaarde zich voor mij in de Braziliaanse nominatie voor beste niet-Amerikaanse film: Deserto Particular (Aly Muritiba). Deze film lijkt in eerste instantie te gaan over Daniel, een door gewelddadig gedrag in opspraak geraakte politieman, die op zoek gaat naar zijn vrouwelijke geliefde, die hij ontmoette via internet. Gedurende het verloop wordt de focus echter verlegt naar degene waar hij zo naar smacht. Zijn geliefde blijkt geen vrouw, maar een jongeman in drag te zijn, genaamd Robson. Deze Robson, tenger als hij is, blijkt fysiek uiterst sterk, gezien het vele gesleep met zware zakken groente en fruit op de markt, waar hij werkt. Robson toont zich ook emotioneel sterk: koelbloedig, onverschrokken, en bovenal trouw aan zichzelf, waar Daniel bibberend en trillend voor zijn eigen gevoelens het onderspit delft.

Als je het eenmaal ziet, kun je er niet meer je ogen voor sluiten: ogenschijnlijk niet-masculiene mannen die moediger en daadkrachtiger blijken dan hun zogenaamd stoerdere tegenpolen. Ik moet dan bijvoorbeeld denken aan dandy Truman Capote, die andere mannen steevast liet winnen bij handje-drukken, terwijl hij ze allemaal makkelijk de baas had gekund. Of, in Nederland, iemand als Marc-Marie Huijbregts, die vaak belachelijk wordt gemaakt om zijn hoge, schelle stem(gebruik), maar die, getuige onder meer zijn reacties in zijn podcast met Aaf Brandt Corstius, zich nooit de kaas van het brood laat eten, en iedere vorm van kritiek met verve weet te pareren. Of, wat te denken van ons aller Dolly Bellefleur, alter ego van Ruud Douma, die ooit heel scherp en geestig stelde: “Het haantje van vandaag is de plumeau van morgen.” En zo is het!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 103 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 9 april 2022]

Stemming

Mijn vingers jeuken.. of zijn ze verkrampt? Het feest van de lokale democratie is aanstaande, en ik bereid me voor weer een vakje rood te kalken. Aan de ene kant is het een daad van welvaren, van welgemoed mijn burgerplicht vervullen. Aan de andere kant is het een opgave, een plechtig proces van wikken en wegen. Juist nu, in een tijd waarin democratie vluchtiger en kwetsbaarder blijkt dan ooit, wil ik de juiste keuze maken.

Verkiezingen zijn als kansspelen. Je zet in op een lijst en op een kandidaat, zonder te weten hoe het balletje later precies gaat rollen. Standpunten, intenties en beloftes zijn handig om te vernemen, maar staan vaak haaks op wat praktisch haalbaar is, en zijn soms ronduit opportunistisch.

Deels moet je ook maar op de mooie blauwe, bruine of anders gekleurde ogen van de kandidaten vertrouwen. Iemands mooie ogen kunnen ook verblinden. Het zal niet de eerste keer geweest zijn, dat ik me gruwelijk vergaloppeerde en als een roekeloze gokker mijn hand overspeelde.
Ik denk terug aan die veelbelovende wetenschapper die minister voor de PvdA werd, maar af moest treden om een schandaal. Ik betreur die laatste keer dat ik voor die partij stemde die beweerde groen en links te zijn. Vanwaar toch die bizarre liefde voor biomassa, die wreedheid richting bijstandsgerechtigden en dat afwimpelen van vragen over een weggemoffeld rapport over anti-LGBT+-geweld? Onbegrijpelijk.

Soms denk ik: hoe zoek ik ze uit? Het lijkt erop dat ik een talent heb om de meest omstreden types eruit te pikken. Vier jaar geleden stemde ik, na enige twijfel, toch maar op iemand van wie ik vermoedde dat ik hem wel begreep. Hij was bevlogen, rond mijn leeftijd, queer, en zag er niet onaardig uit. Helaas verhuisde hij vervolgens meteen naar een buurgemeente. Stem kwijt! Echt beschamend werd het pas toen hij een paar jaar later, ten overstaan van een cameraploeg, volledig door het lint ging bij een aanvaring met de politie..

Of wat te denken van die fascinerende aspirant-parlementariër, die ik een podium bood in mijn radioshow, die nog geen twee weken later de kamer moest verlaten wegens vermeend grensoverschrijdend gedrag met minderjarige jongens?

Wat zeggen deze keuzes over mijn eigen karakter en beoordelingsvermogen? Niemand is perfect. Misschien eis ik wel het onmogelijke van volksvertegenwoordigers en overschat ik mijn rol als kiezer. Waarom er niet genoegen mee nemen dat mijn stem een andere stem op een homofoob of neofascist compenseert?

In mijn fantasie is die ene stem van mij als een welgemeend uitroepteken, geschreven in felle neon-inkt. In de werkelijkheid is dat stemmetje waarschijnlijk meer als een vaag druppeltje dat op een blad vol pastels valt. Als een traan in de waterverf.

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 102 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 12 maart 2022]

Kulti Kulti x 100

LGBT+ Radioshow Kulti Kulti tikt de 100 aan! Hoera!

Kulti Kulti heeft me de afgelopen jaren uitgedaagd en gemotiveerd, soms tot wanhoop gedreven, maar ook voortgesleept. Als presentator en samensteller kan ik de wereld een versie van mezelf laten zien die minder overschaduwd is door depressie dan mijn dagelijkse zelf, en zo, naar mijn ervaring, toch enigszins meedoen in deze maatschappij. Hoewel misschien een illusie, gezien de hardvochtige cohortaanpak van de gemeente Amsterdam, die niet om participatie blijkt te gaan, maar enkel om geld, zou ik me momenteel toch geen zinvollere invulling van mijn leven kunnen indenken.

Kulti Kulti is geen willekeurige hobby, maar een vurige passie en roeping. Het doet me goed de hort op te moeten gaan met mijn draagbare microfoon. Het brengt me structuur en focus, maar vooral verdieping, verbinding en vriendschap.

Ik ben in de gelegenheid geweest de meest fantastische mensen te mogen ontmoeten en te interviewen: van de jonge scenarist Maud Wiemeijer tot de heren Cuperus en Witteveen, inmiddels beiden overleden, maar geliefden voor meer dan 60 jaar. Van de openhartige Noah Valentyn tot de seksverslaafde Alexander. Van directe gevoelsgenoten tot gasten die me de ogen wisten te openen over hoe het kan zijn om non-binair, niet wit of trans te zijn.

Vorig jaar groeide het aantal luisteraars middels de podcast met tienduizenden downloads. Ik koester iedere luisteraar, en met name de trouwe luisteraars van het eerste uur. Zo zou ik zonder de warme belangstelling, suggesties en adviezen van Bert Boelaars en la Lydia Til waarschijnlijk allang gestopt zijn.

Zeer dankbaar en schatplichtig ben ik ook aan Gert Hekma, die met zijn eigenzinnige ideeën mij immer wist te inspireren tot gewaagde klankbeelden en muziekkeuzes. Het kloppende hart van Kulti Kulti is toch wel Marc Hesselink, die naast zijn dierbare vriendschap, mij en alle luisteraars steeds weer weet te verwennen met zijn boeiende en smeuïg vertelde culturele tips (en niet te vergeten zijn zalige odes aan allerhande diva’s).

Een waar hoogtepunt vond ik het produceren en opnemen van het Winterhoorspel: de bereidwilligheid en het plezier van de spelers, die zij aan zij rond mijn keukentafel de meest absurde teksten uit hun mond wisten te krijgen.

Door Kulti Kulti leef ik van maand tot maand, en dat is bepaald geen straf. Zolang het goed blijft voelen en zolang het kan, zal ik blijven delen wat mij, en de mensen om mij heen, raakt, beweegt, ontroert en inspireert, voor de regenbooggemeenschap en verder iedereen die het horen wil!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 100 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 8 januari 2022]

Freddie

Het is 24 november 1991, ik ben 15, en met stomheid geslagen: Freddie Mercury, zanger en voorman van rockgroep Queen, blijkt ineens niet meer te zijn. Overleden aan de gevolgen van AIDS..

Met rode oren luister ik naar de dramatische cadans van Innuendo, met daaroverheen een ontgoochelde Frits Spits, die op de radio een eerbetoon brengt. Met rode wangen laat ik het nieuws op me inwerken. Hoewel ik inmiddels diep in mijn hart weet dat ik eigenlijk meer op jongens dan op meisjes val, schrik ik van de insinuatie dat Freddie klaarblijkelijk dan toch ook wel van de mannenliefde moet zijn geweest.

Het beeld wat ik toen had van Freddie was van een oudere, stoere en robuuste man, een macho, een haantje, een koning. Van jongs af aan had ik de videoclips als een soort gospel tot me genomen via AVRO’s Toppop en Veronica’s Countdown. Het idee dat deze krachtige man een homo of biseksueel moest zijn geweest, fascineerde, verwarde en beangstigde me.

De postuum vrijgegeven clip van These Are The Days Of Our Lives, waarin Freddie uitgemergeld, onder een dikke laag makeup en in soft focus, als een schim van zijn vroegere zelf, toch een heldhaftig afscheid neer weet te zetten, zal mijn verdere jaren als jonge homo bepalen en tekenen. Dit afschrikwekkende beeld leert mij dat homoseks, en dan vooral onveilige anale homoseks, zeer gevaarlijk en zelfs dodelijk kan zijn.

Naarmate ikzelf in de jaren daarop langzaam meer durf toe te geven aan mijn verlangens van liefde en lust, blijft deze gruwelijke vlaag van Freddie als waarschuwing boven me zweven: “waag het niet!” Als ik uiteindelijk ronduit uit durf te komen voor wie en wat ik ben, kijk ik enigszins meewarig naar de oude rocklegende. 10 jaar geleden had ik het, vanuit mijn activistische gedrevenheid tot meer zichtbaarheid, zelfs nog tragisch genoemd dat Freddie zolang zo geheimzinnig had gedaan. .

Inmiddels kijk ik met andere ogen naar het fenomeen en vooral ook de mens Freddie Mercury. Er zijn inmiddels vele prachtige documentaires verschenen, waarin Freddie middels archiefopnames vrijuit spreekt, geen maskerade ophoudt, maar zijn speelse, geestige en soms stoute zelf laat zien. De krampachtige tijdgeest met de homofobe sensatiezucht lijkt eindelijk achterhaald. Ja, hij was de koning van Queen, maar ook ooit een verlegen jongetje uit Zanzibar, dat zich schaamde voor zijn vooruitstekende tanden. Ja, hij was een ultieme levensgenieter, lustte er wel pap van, maar was ook introvert en romantisch. En ja, de biopic “Bohemian Rhapsody” geeft weliswaar een mooie introductie, maar is mijns inziens toch te kort door bocht om recht te doen aan wie hij was.

Zijn al te menselijke complexiteit wordt onderstreept door zijn muzikaliteit, die met de jaren alleen maar tastbaarder is geworden. Gerestaureerde geluidstracks met geïsoleerde vocalen brengen Freddie dichterbij dan ooit. Luister bijvoorbeeld naar de recente podcastserie “De laatste dagen van Freddie Mercury” voor indringende voorbeelden daarvan. Hier is onder meer te horen hoe Freddie tot het bittere eind, soms opgepept door een paar glazen wodka, er bewust voor blijft kiezen om muziek te maken, en zangpartijen de microfoon in weet te slingeren die zijn doodzieke toestand overstijgen. Zijn stem mag dan wat dunner klinken, de kracht, de scherpte, het bereik en de expressie blijven ongeëvenaard, zelfs in vergelijking met hedendaagse zangers in de bloei van hun leven.

30 jaar zijn er voorbij gegaan sinds zijn overlijden. Hiv is voor velen gelukkig allang niet meer een doodvonnis, maar meer een chronische aandoening waar je oud mee kunt worden. Homoseksualiteit is verder uit het verdomhoekje gekomen en de acceptatie is in bijzondere mate gegroeid.

Mijn angst heeft plaatsgemaakt voor meer bewondering en tederheid. Mijn aanvankelijke schok heeft plaatsgemaakt voor herkenning. Freddie lijkt me steeds naderbij te komen nu ik hem onlangs ingehaald heb in leeftijd. Van de man die 3 keer zo oud was als ik, toen hij stierf, is hij nu voor altijd een jongere man geworden.

I was born to love you!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 99 van LGBT+ Radioshow Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 11 december 2021]

Sex Education

Er zijn van die series die je achteloos achter elkaar doorkijkt, en er zijn series die je koestert. Sex Education van Netflix valt, wat mij betreft, in die laatste categorie. Het is niet alleen omdat het fijner is om het samen te kijken, maar vooral ook omdat het zonde is om al dat moois er in één keer doorheen te rauzen.

Sex Education, momenteel bestaand uit 3 seizoenen, gaat over het seksuele wel en wee van een groep Britse jongeren en hun ouders. De “voorlichting” in de titel is dubbelzinnig, omdat het geen educatieve serie is, en de gegeven adviezen vaak nogal schuren. Het universum van de serie is bewust gefictionaliseerd: auto’s, kledingstijlen en de muzikale soundtrack waaieren uit over vele decennia, en vormen daarmee een smaakvolle eclectische melange. De lommerrijke omgeving geeft het geheel iets sprookjesachtigs en de middelbare school waar veel scènes zich afspelen is deels gemodelleerd naar de Britse vorm, deels een pastiche op de typisch Amerikaanse high school.

Het bijzondere aan Sex Education is dat het een prachtig uitgebalanceerde dramedy is: een mengvorm van drama en comedy. Er valt veel te lachen met de bizarre plotwendingen, seksuele slapstick, gênante toestanden en de bonte stoet personages. Het wordt pas echt interessant als de aanvankelijk lachwekkende schoolclichés (de gemene meid, de nerd, de atleet, de homo-als-beste-vriend) op zijn kop worden gezet, en de personages uitgediept worden.

Niemand blijkt zwart of wit, hoe schetsmatig bepaalde karakters ook geïntroduceerd worden. De meerkleurigheid (zoals ook gesymboliseerd in het grijs-rood-blauw van het iconische jasje van protagonist Otis) moet langzaam blijken, en voor sommige personages duurt die ontwikkeling meerdere seizoenen. Misschien wel het meest verrassende voorbeeld hiervan is Adam Groff, zoon van het strenge schoolhoofd, die we leren kennen als een nare, homofobe pestkop, met een lege blik in zijn ogen. Het is pijnlijk om te zien hoe hij de vrolijke en gevoelige Eric belaagt en intimideert. Des te opzienbarender is het dat je, later in de serie, zowaar toch medelijden met hem krijgt, als je ziet hoe hij ploetert om zijn gevoelens onder ogen te zien en in woorden te vatten.

Het ontdekken van je eigen seksualiteit, en deels ook gender, wordt getoond op een manier die wat mij betreft recht doet aan de realiteit: het is rommelig, tegenstrijdig, soms beschamend, maar ook spannend en opwindend. De ironie zit in de tegenstelling tussen feitelijk weten en persoonlijk ervaren, tussen verstand en gevoel. Zo is het gegeven dat Otis’ moeder Jean (een heerlijke rol van Gillian Anderson) sekstherapeut is, juist een bron van ergernis voor hem en een belemmering om zich seksueel vrij te voelen. Paradoxaal genoeg is het ook Otis, die schoolgenootjes vaak goede raad op seksueel gebied weet te geven, terwijl hij dan zelf nog geen enkele fysieke ervaring heeft gehad.

Het is verfrissend hoe divers de serie is. Naast dat er een regenboog aan seksuele voorkeuren voorbij komt, is er ook veel variatie in leeftijd, culturele achtergronden, sociale, geestelijke en lichamelijke gesteldheid. De dorst naar “voorlichting” blijkt uiteindelijk veel meer dan een behoefte aan informatie. De personages zoeken bovenal bevestiging van wie en wat ze zijn, en toestemming er te mogen zijn. Wie wil dat niet? Als toeschouwer van hun zoektocht heb ik ze inmiddels diep in mijn hart gesloten. Gaat dat zien!

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 98 van LGBT+ Radioshow Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 13 november 2021]