Onlangs verschenen er twee films in de bioscoop die teruggrijpen naar het Amsterdam van de jaren tachtig: de tijd waarin de stad gay capital of the world was, maar waarin aids ook vele levens verwoestte. Ik was gecharmeerd van Michiel van Erps Downtown, maar serieus geraakt door Sander Burgers Youri, over de vriendschap tussen schrijver Jan Brokken en pianist Youri Egorov. Waar Downtown het moest hebben van vervreemding, glazige blikken en woede-uitbarstingen, trof Youri me door de rust, de balans en vooral de kwetsbaarheid.
In 1981 maakt de jeugdige journalist Brokken (Joes Brauers) kennis met de aanvankelijk afstandelijke jonge pianovirtuoos Egorov (een glansrol van Levan Gelbakhiani). Hoewel het interview stroef verloopt, springt er toch een vonk over. Egorov is op zijn hoede na zijn vlucht uit de Sovjet-Unie, maar waardeert het luisterend oor. Brokken is op zijn beurt meteen gefascineerd en een jarenlange vriendschap is geboren.
Omlijst door de prachtige klanken van Egorov wordt het verhaal van hun beider levens verteld. We leren Youri kennen als een harde werker, maar ook als iemand die hard kan feesten. Zo vol passie als hij is voor zijn werk, zo stort hij zich ook in de liefde en zijn contacten. Onvergetelijk is de scène waarin hij natgeregend bij Brokken aanbelt en de wat kille moeder van de schrijver meteen voor zich weet te winnen met zijn aandoenlijke verschijning.
Tegenover het uitzinnige homoleven van Egorov, met orgieën en drugs, staat het voorzichtige, verstandelijke leven van Brokken. Hij heeft een vaste vriendin en drinkt geen alcohol, maar worstelt met de moeizame band met zijn door de oorlog getraumatiseerde vader. Ondanks hun tegengestelde keuzes respecteren ze elkaar in vrijwel alles. Waar Egorov ploetert op zijn vleugel, tikt Brokken verwoed op zijn typemachine, waarbij Egorov hem actief aanmoedigt om zijn schrijversambities waar te maken. Over en weer steunen ze elkaar in het kunstenaarschap én in het verwerken van pijnlijke gebeurtenissen.
De speling van het lot brengt hen samen, maar leidt uiteindelijk ook tot het onvermijdelijke afscheid, bij de veel te vroege dood van Egorov door euthanasie na zijn aftakeling door aids. Die dood is tragisch, maar gelukkig nergens larmoyant of sensatiebelust in beeld gebracht. De film is een knappe optelsom van subtiele keuzes. Veelzeggend vond ik ook de aanwezigheid van twee katjes, geliefde huisdieren van Egorov, die ongedwongen op sleutelmomenten in beeld verschijnen. Als stille getuigen van het lot en van deze tedere vriendschap.









