Nog bijkomend van de schrik van de voor mij aangerichte surprise party in café Saarein overpeins ik mijn verse vijftigheid. Ik spit mijn archief door en stuit op audiocolumns van een half leven geleden tot aan nu. Op mijn 28ste was ik fatalistisch, bijna teleurgesteld niet toegelaten te zijn tot de club van 27. De bewuste column werd bijgestaan door de klanken van Madonna’s Die Another Day.

Tien jaar later verloor ik mezelf in de door Marianne Faithfull vertolkte Ballad of Lucy Jordan en de eerste tekenen van desillusie en verval. Op mijn 40ste kwam er eindelijk wat relativering, maar koos ik een pittige versie van Yoko Ono’s Move On Fast om daar een soort nu-of-nooit aan toe te voegen. Als vijftiger voelt het allemaal toch weer net even anders. Hier vijf persoonlijke inzichten:

Eén. Ophouden met slopen. Tot mijn veertigste incasseerde mijn lichaam alles laconiek. Nu zijn de rollen omgedraaid. Mankementen zijn de taal waarin mijn lijf om onderhoud smeekt. De overgang van straffen naar verzorgen is geen overgave maar bittere noodzaak. Ik ben niet langer de roekeloze gebruiker van mijn lijf, maar een wat onwennige conciërge ervan.

Twee. Mijn buitenkant, mijn keus. Ik heb me lang geschaamd voor wat anderen wel niet zouden vinden van mijn cosmetische ingrepen. Maar die schaamte ben ik voorbij, net als de illusie dat een ander uiterlijk de binnenkant verandert. Terwijl ik vijftig jaar queer geschiedenis meedraag, mag de spiegel tonen waar ik me prettig bij voel. Mijn uiterlijk en mijn waarheid houden elkaar in balans.

Drie. Forceren is ijdele hoop. Volwassenheid is een wapenstilstand met je eigen aard. Op mijn veertigste dacht ik dat alles nog goed zou kunnen komen als ik maar mijn stinkende best deed. Nu weet ik dat forceren zinloos is als het fundament niet klopt. De overgevoeligheid, chaos en hyperfocus horen bij wie ik ben. Rust vinden op je vijftigste betekent de ruis accepteren en ophouden met het onmogelijke eisen van jezelf.

Vier. Blijven staan. De seksuele motor sputtert inmiddels wat vaker en dat is een bevrijding. Geen verlies, maar winst aan tijd. Gisteravond bij de feesttaart bleef ik de hele avond op dezelfde plek staan. Waar ik vroeger de ideale gastheer had gespeeld, volgde ik nu mijn ware natuur als muurbloempje. Het ontroerde me diep dat ik niet meer hoefde te rennen, maar dat iedereen uiteindelijk naar mij toe bewoog. Als mensen daar een oordeel over hadden, dan had ik daar vrede mee.

Vijf. Er nog zijn is de revolutie. De waarde van mijn leven meet ik allang niet meer af aan een ideaalbeeld. Het gaat om de band met de gevoelsgenoten en de mensen die me begrijpen en van me houden zoals ik ben. Dat we er na al die jaren nog steeds zijn, is de enige revolutie die telt. De loyaliteit, warmte en betrokkenheid van die getuigen maken dat ik er mag zijn. Zowaar ik daar bij die taart stond.

En zo vallen de puzzelstukken van een halve eeuw op hun plek. Geen Madonna die me opjaagt in een dans met de dood en geen Lucy Jordan die weemoedig droomt over die witte sportwagen. Terwijl we doordraaien naar de toekomst hoef ik even helemaal niks. Ik blijf staan waar ik sta. Op mijn vijftigste kies ik voor David Bowie en zijn Golden Years.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 150 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 11 april 2026

In een tijd waarin we bestookt worden met allerlei vormen van artificiële intelligentie, van beloftes over gouden bergen tot doemscenario’s van armoede en menselijke overbodigheid, verlang ik terug naar een simpelere basis.

Hoewel ik handig gebruikmaak van hulpmiddelen die de puntjes op de i kunnen zetten, knap ik af op de populaire chatbots. Niet alleen zijn ze ethisch dubieus door hun steun aan machtswellustelingen en de enorme hoeveelheid energie die ze opslurpen. Ze zijn bovenal zielloos. Deze taalmodellen blinken vooral uit in het je naar de mond praten. Ze maken indruk met hun ogenschijnlijke eruditie, maar dit blijkt regelmatig pure bluf, gebakken lucht of ronduit onzin te zijn.

Veel milieuvriendelijker en minder manipulatief dan deze moderne modellen van waanpraat, zijn de originele orakels. Als eeuwige twijfelaar met een onverzadigbare behoefte aan antwoorden, bieden zij me meer uitkomst dan welke verslavende digitale assistent ook.

Mijn favoriet is de I Ching, in de versie van de Stichting Akasha. Het werpen van de drie muntjes, terwijl ik inwendig plechtig mijn vraag herhaal, opent de deur naar mijn intuïtie. De antwoorden, ondoorgrondelijk en dubbelzinnig, wakkeren nieuwe inzichten aan. Door die schijnbare willekeur word ik me bewust van zaken die eerder nog verborgen bleven.

De tarot is me wat weerbarstiger. Omdat ik auditief ingesteld ben, spreken beelden minder tot me dan tot een visueel georiënteerd mens. Bovendien is mijn Rider-Waite deck inmiddels versleten. De voorstellingen zijn vaag geworden en afgebladderd door jarenlang schudden.

Serendipiteit is een duur woord en een groot goed: het geschenk van een juiste vondst doen terwijl je eigenlijk naar iets anders zocht. Ik mocht dan toe zijn aan een nieuw orakel, het orakel moest ook toe zijn aan mij.

Tijdens mijn interview met Antoine van Vrolijk Boeken en Films werd mijn blik steeds naar een felgekleurd pakketje getrokken. Nog voor de opname klaar was, wist ik: dit is het. Tweedehands, maar nog in de folie, lag daar de Queer Tarot van Ashley Molesso en Chess Needham.

Dit deck blijkt een openbaring: een baken van inclusiviteit en queer euforie. De afgebeelde mensen zijn uiterst divers in sekse, genderexpressie, kleur, validiteit, leeftijd en lichaamstype. De liefde en zorg waarmee deze kaarten zijn gemaakt raken me diep. Het stemt me, ondanks alle ellende in de wereld, hoopvol en oprecht vrolijk.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 149 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 14 maart 2026

De nacht van woensdag op donderdag was ik, na een eeuwigheid, weer eens beland in de gay sauna op de Nieuwezijds. Deels kwam het door die sappige verhalen uit Ype Driessens roman Vanilla. Die hadden me echt geïnspireerd om weer eens wat te wagen. Maar er hing ook iets anders boven mijn hoofd: de halfjaarlijkse afspraak voor het GGD-onderzoek. Het zou vooral jammer zijn om die vragenlijst over mijn seksuele leven weer helemaal blanco te laten. Dus besloot ik even na middernacht de drempel over te stappen.

Ik had al een drukke dag achter de rug en er waren nog maar twee uurtjes tot sluitingstijd, dus ik hield mijn verwachtingen in toom. Het bleek queer night te zijn, een avond voor alle genderidentiteiten. Ik nipte van mijn wijn en keek om me heen. Ik genoot van de aanblik van al die verschillende mensen en voelde me trots en verbonden met die warme, intieme gemeenschap.

Daarna douchte ik me en ging de droge sauna in voor een pittige zweetsessie. Terwijl ik daar zat en voelde hoe al mijn poriën zich openden, besefte ik pas hoezeer ik die hitte gemist had. Als dít het hoogtepunt van de nacht zou blijven, dacht ik, dan heb ik daar nu al vrede mee.

Wat soezerig nam ik daarna plaats op het zwarte leer van het filmhoekje. Nog voor ik doorhad wat voor pornofilm er eigenlijk draaide, kwam er een prachtige man bij me staan. Hij keek me doordringend aan met grote, roodbruine ogen en begon me te strelen. Mijn borst, mijn buik en ja, toen lager. Natuurlijk wilde ik met hem wel mee naar een cabine.

Maar toen hij zijn naam zei, was ik even helemaal sprakeloos. Deze man, een prachtige Zuid-Amerikaan, fit en zalig harig, kende ik namelijk van zijn profiel op Grindr. Niet dat ik hem daar ooit had durven aanspreken. Ik had altijd gedacht dat een man als hij nooit op iemand zoals ik zou vallen.

En in die cabine bleek hij nog veel leuker dan ik me ooit had voorgesteld. Hij was overal voor in. We verkenden elkaars lijf, we voelden, proefden, zoenden en meer. Op een gegeven moment hield ik hem mijn flesje poppers voor. Hij snoof er gretig van en bood me even daarna een slokje aan van zijn Aperol Spritz, wat me gek genoeg ontroerde. Dat contrast in de uitwisseling: die chemische roes en dan die frisse, bittere drank. Hij was zelfverzekerd, maar totaal niet arrogant. Hij gaf me de ruimte om mezelf te laten gaan, me niet te generen, en genoot ondertussen van het moment, en deed zijn ding. Ik kon het bijna niet geloven.

Na de ontlading bleven we nog een hele tijd praten. Hij vertelde over zijn passies, zijn echtgenoot, zijn leven hier in Amsterdam. En hij was ook oprecht geïnteresseerd in mij. Hij voegde me zelfs toe op Insta. Pas toen de lichten keihard aangingen en het personeel ons dringend vroeg om het pand te verlaten, gingen we weer ieder onze eigen weg.

Toen ik naar buiten liep, sneeuwde het ineens flink. De vlokjes tintelden op mijn kruin en smolten direct op mijn wangen, die nog helemaal nagloeiden.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 148 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 14 februari 2026

Ik had me nog zo voorgenomen me dit jaar nergens toe te verplichten. Geen goede voornemens, geen grootse plannen. En toch kon ik het niet helemaal laten. Die ijdele hoop van nieuwe ronde, nieuwe kansen kreeg toch vat op me.

Zou dit dan het jaar worden waarin ik eindelijk weer eens stappen in de liefde zou durven zetten, zodoende de man van mijn leven te ontmoeten? Of toch eerst die overtollige kilootjes kwijtraken? Ik zou opnieuw dat crashdieet van 800 kilocalorieën kunnen doen, maar wist ik inmiddels niet uit ervaring dat al dat gewicht er na een jaar, met rente, toch weer aan zou komen? Misschien eerst wat meer discipline. En niet meer thuis die wijn opentrekken.

Na een week bleken al mijn mooie plannen ondergesneeuwd. Binnen een paar dagen lag ik, tussen de drank en de borrelnoten, me te vergapen aan de prachtige acteurs in de homo-erotische romcomserie Heated Rivalry. Er leek verder weinig te bestaan. Geen boze buitenwereld, maar ook geen toekomstige doelen.

Toch lukte het me om één ding van de grond te krijgen: mijn kettlebells. Anderhalf jaar geleden in een opwelling gekocht bij die veel te goedkope winkel. Ik wilde eigenlijk zwaarder, maar koos voor twee keer zes kilo. Achteraf een prima keuze, want de grotere gewichten werden later teruggeroepen omdat ze radioactief bleken.

Een jaar lang deed ik mijn stinkende best. Op YouTube vond ik een full body HIIT-workout met kettlebells. Zoals gebruikelijk liep ik hard van stapel. Ego en perfectionisme deden hun werk. Ik zette hoog in, forceerde, en verrekte meerdere keren mijn nek en onderrug. Trainen werd iets wat ik, noodgedwongen, sporadisch deed.

Het verschil kwam echter toen ik Atomic Habits van James Clear herlas. Zijn pleidooi om een gewoonte terug te brengen tot iets belachelijk kleins bleef hangen. Geen heroïek, alleen herhaling.

Ik begon met één minisetje. Dan stoppen. Twee dagen later weer. Heel langzaam uitbreiden. Het voelde absurd, maar het werkte.

Nu zwier en zwaai ik mezelf warm en werk ik me via vier sets van vier oefeningen in het zweet. Ik ben er nog lang niet, maar ik merk verandering. Het lijkt ook alsof ik overal net iets beter tegen kan: de kou buiten, het dagelijkse onheil in het nieuws, en zelfs het seniele gezwets van de Amerikaanse president.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 147 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 10 januari 2026

Met mijn boodschappentas gevuld met hutspot en goedkope shiraz, mijn weg van de supermarkt naar huis vervolgend, word ik overvallen door een groezelig vaalgrijs. Terwijl de lucht dichttrekt, voel ik nattigheid. In de verte rommelt het vervaarlijk. Ondanks de zachte temperatuur dreigt een stortbui: een bijna zomerse slagregen midden in de winter.

Binnen een minuut begint het te hozen. Ik moet snel handelen. Omdat ik geen paraplu bij me heb en slechts gekleed ben in een overmoedige demi-saison, ren ik naar de dichtstbijzijnde plek om te schuilen. Het lot brengt mij naar een tramhalte.

Opgelucht schuif ik me onder het afdakje, dat nu ratelt onder de neerslag, en word ik me twee dingen gewaar. Ten eerste dat dit een “opgeheven” halte is, waar voorlopig geen tram meer zal stoppen. Ten tweede dat ik niet de enige ben die toevlucht heeft genomen tot dit hokje..

Een armlengte van me af staat een jong stel, twee jongens, vermoedelijk studenten, die elkaar hartstochtelijk zoenen. “A Streetcar Named Desire” schiet me te binnen, de titel van het toneelstuk van Tennessee Williams, in het Nederlands vertaald als “Tramlijn Begeerte”.

Ze tongen vol overgave, alsof de wereld uit niets anders bestaat dan hun liefde en hun lust. Het ontroert me, doet me even terugdenken aan mijn studententijd, aan de roekeloze vanzelfsprekendheid waarmee intimiteit toen kon ontstaan.

Tegelijk voel ik een zekere schroom. Ben ik niet hinderlijk hun “vrijplaats” binnengelopen? Verstoor ik hun teder samenzijn simpelweg door er te zijn? Misschien zien ze me niet eens, en zou mijn plotselinge aanwezigheid hen juist doen schrikken zodra ze me wél opmerken.

Graag zou ik ad rem zijn, hen luchtig willen begroeten met een opmerking die het moment verlicht, maar ik raak verstrikt in de trapgeest, de esprit d’escalier: die frustratie wanneer de juiste woorden pas opkomen als het moment zich al heeft teruggetrokken.

Ik weet niet waar ik het moet zoeken en hoe ik me moet houden. Ik wil geen bullebak zijn, geen zeur, geen donkere schim in hun ooghoek. Ik zou willen laten blijken dat ik een geestverwant en gevoelsgenoot ben, een medelevende voorbijganger misschien, maar ik wil in geen geval de indruk wekken dat ik een bemoeial ben, of, godbetert, zo’n vieze voyeur.

Om me toch een houding te geven, pak ik mijn smartphone erbij en open de buienradar. Ik tuur naar het scherm alsof zíj even niet bestaan.

Even later rennen ze lachend naar de overkant van de straat, naar de tramhalte daar; het zoenen wordt daar zonder aarzeling hervat. Ik wend mijn blik af.

De grafiek in de app geeft aan dat de hevigste regen nu gelukkig voorbij is..

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 146 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 13 december 2025

Eens per jaar duik ik weg en dompel ik me onder in familieverhalen. Eens per jaar laat ik alles vallen en nestel ik me onder een dekentje om alle nieuwe afleveringen van de serie Oogappels achter elkaar te bekijken. Onlangs verscheen het zevende, en daarmee laatste seizoen van deze geliefde en gelauwerde dramareeks.

Ondanks het succes besloten regisseur en bedenker Will Koopman en scenarioschrijvers Roos Ouwehand en Lex Passchier dat de koek op was, en het verhaal verteld. Een moedige keuze, want door de populariteit hadden ze best nog even door kunnen gaan. In plaats van uitmelken kozen ze voor waardig afsluiten.

Oogappels, van BNNVARA, was voor het eerst te zien in 2019 en nam ons mee in het wel en wee van vier gezinnen met puberende jongeren. Via dwarsverbanden en voor velen herkenbare situaties waren we getuige van ruzie en rebellie, verwijt en spijt. Het hield daarmee het midden tussen zwaar drama en luchtig vermaak. De kracht lag in de warmte en nuance waarmee de personages werden geschetst: allemaal op hun eigen manier feilbaar, maar toch om van te houden.

De puberperikelen werden knap verweven met de persoonlijke problemen van de ouders, en die van de generatie daarboven. De grootouders vervulden bovendien de rol van adviseurs. Tussen de scènes door deelden ze, vaak op nonchalante wijze, inzichten en levenswijsheden over rouw, twijfel, vertrouwen en identiteit.

Diversiteit was troef, niet alleen in leeftijd, kleur, klasse en religie, maar ook in seksuele en genderidentiteit. Wat roze representatie betreft was er Chris, gespeeld door Thor Braun: een gevoelige, eigenzinnige jongen die make-up en opvallende kleding droeg, en die daar helaas om gepest en bedreigd werd. Zijn worsteling raakte me als queer homoman in het bijzonder, en zijn verliefdheid op de trans persoon Sammie, gespeeld door Moos Boeke, vertederde me.

Doordat alle personages innig verstrengeld waren in plotlijnen en onderlinge verhoudingen, en niemand uiteindelijk het morele gelijk had, werd de kijker verleid zich te verdiepen in mensen die verder van hem of haar af stonden. Empathie, ontdekken wat anderen drijft en hoe je zelf in elkaar steekt, gecombineerd met eerlijke communicatie, keerde telkens terug.

Ontroerd bekeek ik de scène aan het eind waarin Chris, op het voor hem juiste moment, uit de kast kwam voor zijn familie:

“Ik weet dat jullie dat misschien wel wisten, of weten, maar ik heb er in het verleden ook wel vaag over gedaan. En er was een tijd dat ik voelde dat ik helemaal niet uit de kast hoefde te komen. Dat vind ik nog steeds, dat iedereen dat lekker zelf moet weten. Maar ik ben nu op het punt dat ik het hardop wil zeggen tegen jullie allemaal.”

Mijn bingewatch zit er helaas weer op. De pubers zijn jongvolwassenen geworden, de ouders middelbaar, en iedereen, inclusief mezelf, heeft ondertussen veel geleerd. Misschien is dat wel de stille kracht van Oogappels: dat je met elke aflevering iets meer begrijpt van de mensen om je heen, en een beetje ook van jezelf.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 144 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 11 oktober 2025

De afgelopen MTV Video Music Awards leverden een indringende introductie op. Singer-songwriter Conan Gray (1998), bekend uit de indie-scene, betrad het internationale erepodium van de popmuziek met een Shakespeariaans tafereel. Hij zong zijn single Vodka Cranberry te midden van een bloemenzee en een tombe, waar hij afscheid nam van het lichaam van zijn geliefde. Er was een tedere hand op het hart, een verscheurende hoge F5 en een slok van een giftig ogende vloeistof. Het meest bijzondere: zijn geliefde was een andere jongeman. Bijgestaan door vriend en acteur Corey Fogelmanis belichaamde deze scène het tragische eind van een verboden relatie, van Romeo en Julius.

Onlangs verscheen Gray’s vierde album Wishbone, zijn meest queere verzameling songs tot nu toe. Voor de oplettende luisteraar waren er eerder al wel signalen, maar deze waren meestal bedekt of bewust vaag gehouden. Denk aan de song Heather, waarin hij een verlangen bezingt zonder een geslacht te benoemen. Op zijn debuut Kid Krow (2020) behandelt hij in The Story wél een gay relatie, maar dan buiten zijn eigen ervaring om:

“And when I was younger
I knew a boy and a boy
Best friends with each other
But always wished they were more
’Cause they loved one another
But never discovered
’Cause they were too afraid of what they’d say
Moved to different states”

Conan heeft zich ondertussen, in zijn lyriek en in interviews, laten kennen als iemand die wars is van labels en zijn privéleven gescheiden houdt van zijn muziek. Toch is hij van meet af aan de archetypische buitenstaander: de verlegen jongen uit een gebroken gezin met een alcoholistische vader, half Iers-Amerikaans, half Japans, die vanuit zijn slaapkamer liedjes en verhalen de wereld instuurt via YouTube.

Met Wishbone wordt het onbestemde smachten explicieter. Een drieluik van videoclips toont Conan stoeiend, verstrengeld en zoenend met de eerder genoemde Corey Fogelmanis. Samen vertellen ze een roze liefdessaga van passie, jaloezie en latere desillusie.

De meeste songs op het album lijken te zijn geworteld in dezelfde prille liefdeservaringen. In Actor bezingt hij een geliefde die zijn gevoelens verbergt en hetero speelt. In Romeo klinkt de bittere constatering slechts “een experiment” te zijn geweest voor die ander. En My World is zowel een afrekening als een uitroep van zelfbeschikking:

“So, you can keep drinking and living a lie
And talking all low when you’re out with the guys
Doesn’t matter to me, it won’t affect my life
’Cause I don’t care anymore

But why?
It’s my world and it’s my life
It’s my girl and it’s my guy
I’ll kiss ’em if I might like
I don’t have you in mind”

Muzikaal grijpt de productie terug naar de jaren ’90. De slepende gitaren en britpoppy instrumentatie doen denken aan Oasis, en soms lijkt hij met zijn melancholische snik The Cranberries tot leven te wekken.

Zijn zang blijft herkenbaar jongensachtig: soms lieflijk hoog, soms spottend nonchalant à la Beck, maar altijd mooi gedoseerd. Een hoogtepunt is Nauseous, waarin hij pijnlijk eerlijk, soms fluisterend, zijn angst verklankt om een geliefde te durven vertrouwen:

“Too trusting and loving, depending and kind
Behind every kiss is a jaw that could bite
And maybe that’s why I feel safe with bad guys
Because when they hurt me, I won’t be surprised

Your love is a threat and I’m nauseous
Scares me to death, how I want it
Not common sense, but I’m haunted
By people who’ve left, so you scare me to death
Yeah, you scare me”

Het gehele album is te beluisteren hier op Spotify of hier op Youtube.

Deze column is ook te beluisteren binnen aflevering 143 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 13 september 2025

Wie jubileert, trakteert! En omdat de van oorsprong Amsterdamse homo- en lesbo-omroep MVS 40 jaar bestaat, besloten we, als MVS’ers, dat er een expositie moest komen. 18 juli, was het zover. Toen opende Het Mooiste van MVS in de Lutherse Kerk, als onderdeel van de kunsttentoonstelling EMBRACE, binnen de Pride Art Route 2025.

Mijn taak, als coördinator radio, was het om wat krenten uit de pap te halen, en deze als fragmenten op te dienen. Ik heb het geweten..

Omdat er geen eenduidig archief is, ben ik maar in het rond gaan vragen en scharrelen. Annelies van IHLIA LGBTI Heritage hielp me op weg in de catalogus, en zette uiteindelijk een aantal geselecteerde audiobestanden voor me op een memorystick. Omdat radio een vluchtig medium is, bleek er veel minder bewaard te zijn dan ik gehoopt had..

Met rode oren importeerde ik de bestanden en drukte op play. Het geluid, van cassetteband, minidisc of zelfgebrande cd, wierp me terug in de tijd. Met mijn ogen dicht zat ik ineens in één ruimte met burgemeester Van Thijn in 1989, was ik getuige van de Gay Games in 1998, en reisde ik mee met Dolly’s Bonte Woensdagavondtrein in 2007. Al luisterend werd ik getroffen door de verschillende stijlen van presenteren. Soms losjes en rebels, soms keurig en sonoor.

Gestaag druppelden er meer historische radioshows binnen. Het zette me aan het denken over de ontwikkeling door de jaren heen. Hoe radio in het begin de kern van MVS vormde, voor de tv-tak ontstond, en we 2 volle uren per dag wisten te vullen. Hoe we van krakersradio naar De Kroon gingen, toen naar De Zwijger, en steeds vaker tegenwoordig buiten de studio, en als podcast.

Een paar dagen voor de deadline werd ik bedolven onder materiaal. Een radiocollega schonk me een vuilniszak vol cd’s, met allerhande interviews: André van Duin, Willem Oltmans, Jos Brink. Ik besloot er één uit te pikken, en de rest te bewaren voor later.

Op de bodem van de zak, zag ik een groot pakket met mijn eigen naam. Het bleken de roze audiocolumns te zijn die ik vóór mijn tijd bij MVS voor de NPS maakte.

De cirkel kwam daarmee rond, en mijn selectie was af.

Naast de koptelefoons op de Pride Art Route, kunnen alle 30 fragmenten ook HIER beluisterd worden!

Deze column werd voorgelezen op 12 juli 2025, binnen aflevering 142 van Kulti Kulti.

Afgelopen 24 mei bewoog ik me schoorvoetend door de regen naar de Dam. Met lekkende schoenzolen kwam ik aan bij een aanzienlijke mensenmassa. Als tobbende eenling wilde ik me weer eens aan een demonstratie wagen. Onder het motto “De straat op” begon een breed gedragen protesttocht tegen populisme, angst en haat.

De laatste jaren was er cynisme in me gekropen. Waar ik vroeger nog weleens meeliep voor natuurbehoud en LGBT+-rechten, leek het vuur inmiddels gedoofd. Het dieptepunt was vorig jaar, toen tijdens Queer & Pride Amsterdam twee concurrerende marsen werden georganiseerd: één waar je met de Palestijnse, en één waar je met de Israëlische vlag kon zwaaien. De gespletenheid binnen de roze gemeenschap had niet schrijnender kunnen zijn. De slogan “Together” klonk hol, zo niet stuitend.

Vanaf het podium klonk de vraag, als een mantra: “Hoe laat is het?” Ik keek ongeduldig op mijn mobiel. Wat mij betreft: tijd om te gaan lopen. Gelukkig zag ik ineens een paar bekenden en gelijkgestemden. De sfeer was, ondanks de aanhoudende regen, hoopvol.

Wat was er in me veranderd? Niet lang daarvoor had ik Over tirannie van Timothy Snyder gelezen. Het boek had indruk gemaakt. Snyder stelt dat waakzaamheid geen luxe is, maar een plicht. Hij moedigt aan om kritische vragen te blijven stellen, geen genoegen te nemen met loze retoriek of valse geruststelling. Demonstreren is, volgens hem, een fysieke daad tegen de normalisering van wreedheid en uitsluiting.

Toen de menigte in beweging kwam, kwam ook ik los van mijn donkere gedachten, gevoed door de uitputtende stroom berichten over razzia’s, vernietiging en genocide waarmee we dagelijks worden geconfronteerd.

Mijn provisorische A4’tje, met daarop “Be yourself, no matter what they say”, een citaat van queerlegende Quentin Crisp, ontlokte af en toe een glimlach, maar bleek geen partij voor de regen. Na tien minuten was het een papperig vod.

In plaats daarvan werd me gevraagd mee te helpen het voorste spandoek te dragen, samen met vijf anderen. Ik aarzelde even: wat stond er precies op? Tegen racisme, check. Tegen islamofobie, check. Tegen afrofobie, check. Tegen antisemitisme, check. Tegen homofobie had er ook nog bij gemogen, maar hier kon ik, in ieder geval, letterlijk achter staan.

We zweepten elkaar op. “Fascisme… Nu niet, nooit niet!”
Bij het passeren van een hoop verse politiepaardenpoep: “Pas op, mensen! Shit! Weg met dit shitkabinet!” Er werd veel gejoeld, maar ook af en toe aan elkaar gevraagd of het nog goed ging. Die zorg ontroerde me.

Uiteindelijk keerden we moe en kleddernat terug op de Dam. Nog één keer brulde ik mee: “Hoe laat is het? Solidariteit!”

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 141 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 14 juni 2025]

Schiedam, een paar maanden geleden. Met ons leesclubje De Boekennichtjes hadden we net een bespreking achter de rug. We besloten de dag smakelijk af te sluiten in een lokaal Thais restaurant.

Gezessen liepen we naar binnen, waar we meteen luidruchtig werden begroet door de eigenaresse: een Thaise van een jaar of veertig, die ons eerst indringend aankeek, en ons toen op een uitbundige maar ook bazige wijze een plek toebedeelde.

Een tikje overdonderd bekeken we de kaart. Zij bleef ondertussen honderduit praten – over pittig eten, Nederlanders, en vooral: dat we wél moesten betalen!

Als toch vrij introvert mens vond ik haar bemoeizucht lastig. Was ze zo van zichzelf? Overwerkt? Baalde ze soms van ons?

Toen de drankjes kwamen, had ze een verrassing. De anderen kregen allemaal een blauw rietje. Ik kreeg een roze.

“Voor jou,” zei ze lachend, “want zij zijn mannen… en jij toch eigenlijk niet?”

Ik voelde mijn wangen gloeien. Was dit een onhandige grap? Onversneden haat? Zag ze me aan voor een ladyboy?

Kennelijk kwam ik, tussen die andere minstens zo homoseksuele mannen, toch als het meest feminien over. Zonder dat ik me daarvan bewust was, moet ik iets uitgestraald hebben – was het via dat restje nagellak misschien? Mijn geverfde haar of zoetbloemige parfum? Mijn intonatie?

Ik had het weg kunnen lachen, kwaad kunnen worden, iets beledigends terug kunnen roepen, maar trok slechts mijn wenkbrauwen omhoog, alsof ik wilde zeggen: Bitch, please. En ergens wist ik meteen: ik was in de kern eigenlijk niet beledigd. Misschien was dat wel de grootste verrassing.

Tijdens de werkelijk zalige maaltijd, ging het me dagen. Ik hoorde hoe de gastvrouw aan de lopende band pittige uitspraken bleef doen, waarvan de meest schokkende richting vaste klanten bleken te gaan, die het nog wisten te waarderen ook. Haar botte manier van doen bleek geen pestgedrag, maar eerder stand-up comedy, een spontane roast.

Dat ze met mij een grap durfde te maken, was dus geen lompheid, maar scherpzinnigheid. Ze zag wie ik was. En ze raakte precies het randje.

Bij het afscheid bedankte ik haar alsnog. Voor het eten. En voor het roze rietje..

[Deze tekst is ook te beluisteren binnen aflevering 139 van Kulti Kulti, uitgezonden: zaterdag 12 april 2025]